Cesc

Monsterscore Nederlandse clubs nodig om direct CL-ticket te behouden

Om te bepalen hoeveel clubs per land Europees voetbal mogen spelen maakt de UEFA al jaren gebruik van een coëfficiëntenlijst. In de periode 2007-2016 schommelde Nederland tussen de 8e en 10e plaats op deze lijst. De Nederlandse kampioen hoefde zich dus nooit zorgen te maken over deelname aan de Champions League, aangezien de bovenste 12 landen op de coëfficiëntenlijst een direct CL-ticket krijgen voor de landskampioen. Aan het eind van dit seizoen dreigt Nederland voor het eerst in de geschiedenis lager te eindigen dan 12e en dat directe ticket te verliezen. In dit artikel kijken we hoe waarschijnlijk het is dat dat gebeurt. Wie zijn de grote concurrenten? Hoeveel achterstand heeft Nederland? Valt er nog iets te redden? Disclaimer: dit artikel bevat veel getallen en cijfers.

De coëfficiëntenlijst van de UEFA wordt als volgt samengesteld:
– Alle behaalde punten van clubs uit een land worden samengevoegd en gedeeld door het aantal clubs wat actief was in dat seizoen om de score per seizoen te bepalen. Zo haalde Nederland vorig jaar met 6 clubs 34.5 punten. Gedeeld door 6 maakte dat de score in 2015/16 5.75 punten.
– De punten van de afgelopen 5 seizoenen worden bij elkaar opgeteld om tot de eindstand te komen.
– Zowel in de CL als de EL krijg je 2 punten voor winst en 1 punt bij gelijkspel.
– In de kwalificatierondes geldt 1 punt voor een overwinning en 0.5 punt voor een gelijkspel.
– In de CL krijg je 4 bonuspunten als je je plaatst voor de groepsfase en 5 punten als je de groepsfase overleeft.
– Voor het bereiken van de kwartfinale en elke volgende ronde krijg je in zowel de CL als de EL 1 bonuspunt.

De stand
Als we kijken naar de situatie voor aanvang van dit seizoen wordt duidelijk dat de concurrenten van Nederland voor de 12e plek Zwitserland en Tsjechië zijn. Er was voor dit seizoen begon een achterstand van 5.812 punten op Zwitserland (plek 11) en 5.712 punten op Tsjechië (plek 12). Griekenland begon met een kleine voorsprong als nummer 13 aan het seizoen, maar is inmiddels alweer bijgehaald door Nederland. Dit is de volledige stand van de nummers 9 tot en met 16, gerekend over de laatste vier seizoenen:
Stand 12-16De situatie was overigens iets rooskleuriger geweest als Nederland in het seizoen 2014/15 niet de Europese fair-play prijs had gewonnen. Als ‘beloning’ mocht de KNVB een extra deelnemer afvaardigen voor de Europa League. Dit werd, na een weigering van FC Twente, de nummer twee op de Nederlandse fair-play lijst: Go Ahead Eagles. Nota bene actief in de Jupiler League afgelopen seizoen. De club uit Deventer speelde één keer gelijk in de kwalificatiewedstrijden en sleepte daarmee 0.5 punt voor Nederland in de wacht. Door hun deelname werden de punten van Nederland echter niet door 5 clubs, maar door 6 clubs gedeeld. Zonder de Eagles had Nederland 34 punten gescoord, wat gedeeld door 5 clubs neerkomt op 6.8 punten, in plaats van de 5.75 die nu als score genoteerd staat. Een verschil van 1.05 punten, wat Nederland nu extra moet inlopen op de concurrentie.

De achterstand op Tsjechië en Zwitserland goedmaken
In de afgelopen 5 seizoenen haalde Tsjechië gemiddeld 6.585 punten en Zwitserland 6.755. Als beide landen dit seizoen gemiddeld presteren zal Nederland dus rond de 12.5 punten moeten scoren om één van de twee landen in te halen en nog op een 12e plaats terecht te komen. De clubs die dit jaar voor Nederland in Europa actief zijn zullen dus samen ongeveer 63 punten moeten scoren, wat dan gedeeld door 5 clubs neerkomt op 12.6 punten.

Een voorbeeld van wat daarvoor nodig is:
– PSV wint 3 keer en speelt 1 keer gelijk in de groepsfase CL en haalt op die manier de 1/8e finale. Daarin speelt het vervolgens 1 keer gelijk en verliest het 1 keer. 17 punten.
– Ajax wint vanaf nu alle kwalificatiewedstrijden voor de CL. In de groepsfase wint het 2 keer en speelt het 1 keer gelijk, wat goed is voor een 3e plek. In de EL wint Ajax vervolgens beide 1/16e finalewedstrijden om er daarna met een gelijkspel en verlies uit te vliegen in de 1/8e finale. 17.5 punten.
– Feyenoord wint drie keer in de groepsfase van de EL en speelt nog een keer gelijk. Vervolgens wint het beide 1/16e finalewedstrijden om er daarna met een gelijkspel en verlies uit te vliegen in de 1/8e finale. 12 punten.
– AZ wint vanaf nu alle kwalificatiewedstrijden en wint drie keer in de groepsfase van de EL. Vervolgens wint het 1 wedstrijd in de 1/16e finale en speelt het er 1 gelijk. Beide 1/8e finalewedstrijden gaan verloren. 12.5 punten.
– Heracles haalt de groepsfase EL door in de kwalificatie nog 1 wedstrijd te winnen en er 2 gelijk te spelen. In de groepsfase EL pakt het nog 2 gelijke spelen. 4.5 punt.

In dit scenario, wat uiteraard voor een groot deel uit wishful thinking bestaat, haalt Nederland 63.5 punten, wat vermoedelijk nèt genoeg is om de 12e plaats te kunnen behouden. En dan is het nog hopen dat Tsjechië en Zwitserland niet boven hun gemiddelde score van de laatste paar jaar zichzelf uitstijgen.

Hoop doet echter leven. In 2011/12 haalde Nederland nog wel de monsterscore van 13.6 punten, toen AZ de kwartfinale van de Europa League haalde en PSV en Twente de 1/8e finale bereikten. APOEL Nicosia haalde in 2012 uit het niets de kwartfinale van de CL en scoorde zo 19 punten voor Cyprus. In 2005/06 scoorden de Roemeense clubs een kolossaal gemiddelde van 16.833 punten, terwijl er voor aanvang van dat seizoen helemaal niets was wat in die richting wees. Een Houdini-ontsnapping is altijd mogelijk in de voetballerij. Maar het gaat vermoedelijk niet gebeuren.

Het absolute horrorscenario is dat Nederland dit seizoen zelfs onder de 15e plaats eindigt. Op het moment van schrijven bedraagt de voorsprong op nummer 16 Roemenië nog slechts een schamele 1.813 punten, al zagen de Roemenen al wel een club uitgeschakeld worden. Nederland zou bijvoorbeeld met de score uit 2012/13 (4.214) een reële kans maken om onder de 15e plaats te eindigen.

Zowel het wishful thinking-scenario als het horrorscenario is niet erg waarschijnlijk. Het meest realistische om rekening mee te houden is dat Nederland dit seizoen op plaats 13, 14 of 15 eindigt. Dat betekent dat de kampioen van het seizoen 2018/19 het seizoen erop uitkomt in de derde ronde van de Champions League, net als de nummer 2.

De ‘mazzel’ die Nederland heeft is dat er sinds 2009-10 wordt gewerkt met een Champions Route en een niet-Champions Route in de voorronde. Dat betekent dat je als kampioen alleen maar andere kampioenen kan loten in de voorronde. Het is dus niet zo dat de kampioen van Nederland in 2019 tegenstanders als Valencia, Bayer Leverkusen of Shakhtar Donetsk moet omzeilen om de Champions League te bereiken. Voorbeelden van wedstrijden uit de 4e kwalificatieronde uit de Champions Route vorig jaar waren BATE Borisov – Partizan Belgrado en FC Basel – Maccabi Tel-Aviv.

Hieronder staan alle Europese plaatsen voor de nummer 11 tot en 17 in een tabelletje:Schermafbeelding 2016-07-31 om 14.45.05
Voorlopig is het voor de Nederlandse voetballiefhebber zaak om te hopen op een monsterscore van de Nederlandse clubs en op misstappen van Zwitserse, Tsjechische en Griekse clubs. In dat kader zou het handig zijn als Ajax komende dinsdag PAOK Saloniki uitschakelt en is het extra zuur dat uitgerekend Nederlander Gino van Kessel zijn ploeg Slavia Praag met een goal en een assist in de race hield om het hoofdtoernooi van de Europa League te bereiken. AZ zette afgelopen week al een goede stap door in te winnen van het Griekse PAS Giannina. Nederland heeft op dit moment 1.2 punten binnen en daarmee is de achterstand op Tsjechië al met een half punt verkleind. Het begin is er.

Dit artikel had niet geschreven kunnen worden zonder deze fantastische site van Bert Kassies. Hier vind je alles – echt alles – over de coëfficiëntenlijst. Vorig jaar verscheen er ook al een artikel op deze site over dit onderwerp.AZGIanninnaaa

AZ won de de eerste wedstrijd tegen PAS Giannina met 1-0

Over 
Erik Elias (23) is oprichter van cesc.nl. In het dagelijks leven studeert hij aan de Haagse Hogeschool en geeft hij voetbaltraining. Heb je een vraag of opmerking over een artikel, of gewoon zin om over het spelletje te praten? Mijn inbox op Twitter staat open voor iedereen. Je kan ook een mailtje sturen naar info@cesc.nl