Cesc

Hoe staat Nederland er voor op de coëfficiëntenlijst?

Het seizoen 2017/18 gaat de boeken in als het slechtste seizoen van Nederlandse clubs in Europa sinds 1993/94. Ajax, FC Utrecht en PSV werden al in de voorronde van de Europa League uitgeschakeld, terwijl Vitesse en Feyenoord samen van hun twaalf Europese wedstrijden er negen verloren. In dit artikel nemen we de consequenties van de slechte prestaties onder de loep en blikken we vooruit op de toekomst.

Goed om te weten: de tickets voor Europees voetbal worden verdeeld volgens UEFA’s coëfficiëntenlijst. Deze lijst wordt samengesteld door alle behaalde punten van clubs uit één land bij elkaar op te tellen en vervolgens te delen door het aantal clubs dat actief was in dat seizoen. Zo haalde Nederland vorig seizoen met vijf clubs in totaal 45.5 punten. Gedeeld door 5 maakte dat de score in 2016/17 9.1 punt.

De punten van de afgelopen vijf seizoenen worden bij elkaar opgeteld om tot de eindstand te komen en te bepalen welke landen de meeste Europese tickets krijgen. Je krijgt zowel in de Champions League als in de Europa League 2 punten voor winst en 1 punt voor een gelijkspel, en er zijn bonuspunten te halen voor het bereiken van volgende rondes. De eindstand op de coëfficiëntenlijst geldt voor het seizoen na het volgende.

Eindstand 2016/17: 13e
De eindstand van 2016/17 geldt voor het seizoen 2018/19.

Nederland eindigde ondanks de Europa League-finale voor Ajax 13e op de coëfficiëntenlijst. Het was van te voren al duidelijk dat we het gevecht om de 12e plek niet zouden winnen van Zwitserland en Tsjechië en dat betekent dat onze kampioen volgend seizoen voor het eerst in de geschiedenis niet meer direct de Champions League in gaat.

Met ingang van 2018/19 gelden er nieuwe regels qua verdeling van de Europese tickets. Vorig jaar verscheen er een stuk op deze site over de veranderingen. In het kort komt het er op neer dat de grote landen meer krijgen en de kleine landen minder. Het directe CL-ticket werd altijd vergeven aan de eerste 12 landen van de coëfficiëntenlijst, maar dit is veranderd naar de eerste 10.

In het schema hieronder staat wat het verschil is tussen de 12e of de 13e plek. De kampioen moet een ronde eerder aan de bak in de voorrondes van de Champions League. Vooral de bekerwinnaar van dit seizoen is aanzienlijk slechter af dan voorheen; in plaats van directe toegang tot de groepsfase van de Europa League moeten er nu eerst nog twee voorrondes overleefd worden.
schermafbeelding-2018-01-24-om-06-39-07CR staat in dit schema voor ‘Champions Route’ en ‘NCR’ staat voor ‘Non-Champions Route’. Sinds 2009/10 wordt gewerkt met deze constructie, die inhoudt dat je als kampioen in de voorronde van de Champions League alleen maar andere kampioenen kan loten. Dit is een voordeel voor de Nederlandse kampioen omdat je anno 2018 immers beter tegen de kampioen van Oostenrijk of Denemarken kan spelen dan tegen de nummer 3 van Frankrijk. Voorbeelden van wedstrijden uit de 4e kwalificatieronde uit de Champions Route dit seizoen waren Celtic – Astana, Olympiakos – HNK Rijeka en FK Qarabag – FC Kopenhagen.

Nederland heeft dus twee kansen om het hoofdtoernooi van de CL te halen: de kampioen via de Champions Route en de nummer 2 via de Non-Champions Route. Als dit beide clubs niet lukt is het voor het eerst sinds de invoering van de Europa Cup 1 dat een Nederlandse club niet meedoet. (Alleen in 1990/91 was er ook geen Nederlandse club van de partij vanwege het staafincident.)

Eindstand 2017/18: 13e of 14e (waarschijnlijk)
De eindstand van 2017/18 geldt voor het seizoen 2019/20.

Dit seizoen was zoals gezegd dramatisch. De Nederlandse clubs scoorden samen 14.5 punten en gedeeld door vijf is dat een coëfficiënt van 2.9. De laagste score sinds 1993/94; hiermee staan we 29e in Europa. Dat is extra zonde als je de stand op dit moment bekijkt:
schermafbeelding-2018-01-24-om-06-39-20
Als de winnaar van de Champions League zich via de competitie ook plaatst (dit is meestal het geval) schuift het directe CL-ticket door naar de nummer 11. De huidige nummer 11 Oostenrijk heeft met Red Bull Salzburg nog één club in de Europa League. Na de winterstop speelt die ploeg tegen tegen Real Sociedad. Als de Oostenrijkers eruit vliegen en het Zwitserse FC Basel wordt uitgeschakeld door Manchester City mag Nederland zich voor z’n kop slaan; met een score van 5 à 6 punten hadden we in die situatie gewoon weer een direct CL-ticket gehad in 2019/20.

Op dit moment moeten we echter vooral naar beneden kijken. Tsjechië heeft Viktoria Plzen nog in de race, zij spelen na de winterstop tegen Partizan Belgrado. Griekenland komt met AEK Athene uit tegen Dinamo Kiev. Zowel Tsjechië als Griekenland was actief met vijf clubs, dat betekent dat elke overwinning van Plzen of AEK Athene netto 0.4 punt waard is. Na één overwinning en een gelijkspel gaat Tsjechië dus al over Nederland heen, na vier overwinningen heeft Griekenland ons te pakken. Verschil tussen plek 13 en 14 is er niet voor de Europese toegangsbewijzen. De nummer 15 stuurt de kampioen nog één voorronde eerder de voorronde CL in. Met AEK Athene tegen Dinamo Kiev hoeft Nederland zich daar waarschijnlijk geen zorgen over te maken.

Eindstand 2018/19: we beginnen als 11e of 12e aan de race
De eindstand van 2018/19 geldt voor het seizoen 2020/2021.

Nederland start volgend seizoen waarschijnlijk als 11e op de lijst, grote stunts van FC Basel, FC Kopenhagen, Viktoria Plzen en AEK Athene uitsluitend.
schermafbeelding-2018-01-24-om-06-39-42Het is een beetje ver weg, maar deze kleine voorsprong in combinatie met een iets bovengemiddeld seizoen van Nederlandse clubs zou moeten betekenen dat we de 11e plek vasthouden en de kampioen van 2019/20 gewoon weer direct de groepsfase van de Champions League in kan.

En daarna?
Na 2020/21 hoeven al deze berekeningen misschien niet meer; het is onzeker of er daarna nog een Champions League is. Het is voor de rest van de voetbalwereld niet voor te stellen, maar de eliteclubs als Juventus en Bayern München vinden dat de Champions League in zijn huidige vorm te weinig opbrengt. Vorig jaar werd er door een groep superclubs gedreigd met een Super League, een particuliere competitie buiten de UEFA om. Als de clubs zo’n competitie opzetten hebben ze zelf alle rechten in handen en kunnen ze veel meer verdienen. In de loop van 2020 zullen we weten in welke vorm het Europese voetbal wordt gegoten.

Andere artikelen over dit onderwerp:
18/1/2017: ‘Dit is de nieuwe Champions League’
31/7/2016: ‘Monsterscore Nederlandse clubs nodig om direct CL-ticket te behouden’
9/9/2015: ‘Kampioen in mei, voorronde in augustus?’

Elk artikel over dit onderwerp wordt geschreven met behulp van deze fantastische site van Bert Kassies. De uitgelichte afbeelding is een screenshot van het YouTube-kanaal van Feyenoord.

Over 
Erik Elias (24) is oprichter van cesc.nl. In het dagelijks leven studeert hij aan de Haagse Hogeschool en geeft hij voetbaltraining. Ook maakt hij met twee vrienden een voetbalpodcast. Heb je een vraag of opmerking over een artikel, of gewoon zin om over het spelletje te praten? Stuur een berichtje op Twitter! Je kan ook een mailtje sturen naar info@cesc.nl