Cesc

Zo stuntte AS Roma tegen FC Barcelona

Gillende Italianen op de perstribune. De voorzitter die in een fontein springt. Een tweet die bestaat uit willekeurig achter elkaar gezette medeklinkers, maar die wel de hele wereld over gaat. Het was de nasleep van een megastunt gisteren in de kwartfinale van de Champions League. Hoe kreeg AS Roma het voor elkaar om FC Barcelona uit te schakelen? Een tactische analyse.

Er staan veel video’s in dit artikel, het leest en kijkt wat fijner op een pc of laptop dan op een smartphone.

Manier van druk zetten Roma
Elke coach staat voor een wedstrijd tegen FC Barcelona voor een moeilijke keuze; vangen we ze op op onze helft, of proberen we de opbouw al meteen te verstoren? Met de geflatteerde 4-1 nederlaag in het Camp Nou op zak had AS Roma-coach Eusebio Di Francesco eigenlijk geen keus. Vanaf de eerste minuut werd elke opbouw van Barcelona onder druk gezet.

Voor het eerst dit seizoen speelde AS Roma niet met twee maar met drie centrale verdedigers en zonder buitenspelers. Op papier leek het een soort 5-2-2-1, maar in de praktijk was al gauw een 5-4-1 op de helft van Barcelona te zien.
schermafbeelding-2018-04-11-om-17-54-57
Zodra Barcelona opbouwt, wordt er achter spits Edin Dzeko een rij van vier spelers gevormd. Van rechts naar links Patrik Schick, Kevin Strootman, Daniele De Rossi en Radja Nainggollan. Door deze lijn van vier die dicht bij elkaar speelt wordt het midden van het veld afgedekt, waardoor de bal niet naar voren kan, maar breed moet. Zodra dat gebeurt komen Nainggolan en Schick in actie, door druk te zetten op een centrale verdediger, terwijl een back van Roma doordekt op een back van Barcelona. Op het moment dat Dzeko doorloopt tot op de keeper, worden Schick en Nainggolan zelfs de spelers die doordekken op de centrale verdedigers van Barcelona.

RomaBarca1

Check out this video on Streamable using your phone, tablet or desktop.

De poppetjes verschilden soms van hoe het in de video weergegeven wordt; spelers als Strootman, De Rossi en Nainggolan zijn slim genoeg om elkaars taken over te nemen en druk te zetten als dat nodig is. Wat constant gebeurde, was dat de eerste bal breed gedwongen werd en er daarna man-op-man druk gezet werd. Barcelona kon zich hier niet of nauwelijks over de grond onderuit voetballen en Ter Stegen en de verdedigers kozen opvallend vaak voor een lange bal.

Als je met tien veldspelers tot aan de keeper van de tegenstander man-op-man druk zet, kom je er ergens op het veld eentje te kort. Roma loste dit op door de buitenste middenvelders van Barcelona vrij te laten (vaak waren dat Iniesta (!) en Sergi Roberto). Barcelona slaagde er niet of nauwelijks in om hen te vinden en kon daarom in de eerste helft geen vuist maken.

Het hoge druk zetten vanuit 5-4-1 werkte voor Roma erg goed, met één duidelijk nadeel: een groot gat tussen de verdediging en het middenveld. Barcelona maakte hier verrassend weinig gebruik van door bijvoorbeeld Iniesta of Messi tussen de linies te krijgen. Op momenten dat dat wel gebeurde, stapte er een centrale verdediger van Roma uit en werd er vaak een overtreding gemaakt.

Een team kan nooit een hele helft lang alleen maar druk zetten. Ten eerste kost dat te veel energie, maar als het Barcelona bijvoorbeeld wel lukt om via een snelle kantwissel zich onder de druk uit te spelen, zal je eerst moeten voorkomen dat de bal weer naar voren kan, voordat je druk op de bal kan zetten. In zo’n geval trekt Roma zich weer terug in een lage 5-4-1 met alleen Dzeko voorin. Dit kwam niet vaak voor, en als het al gebeurde kwam Roma ook in deze veldbezetting niet in de problemen.

Plan in balbezit
De alinea’s hierboven gaan allemaal over het spel zonder bal van Roma, een prima uitgedokterd tactisch plan. Zodra de Romeinen de bal hadden veroverd was het iets minder verfijnd. De bal werd dan snel lang gespeeld richting Dzeko, waarbij Nainggolan en Schick veranderden in nummers 10 die om Dzeko heen speelden om ballen die om hem heen vielen op te pikken. De backs werden geacht als verkapte buitenspelers te spelen om zo breedte te houden aan beide kanten en De Rossi en Strootman zorgden voor de restverdediging. In de video hieronder wat voorbeelden van hoe Roma ten aanval trok:

RomaBarca2

Check out this video on Streamable using your phone, tablet or desktop.

Een simpel plan, maar wel effectief. Roma scoorde al in de vijfde minuut 1-0 en had nog een paar andere kansen om te scoren. Volgens 11tegen11 creëerde de ploeg in totaal iets meer dan 1 xG in de eerste helft. Wat verder knap was van AS Roma: de druk op de bal na balverlies. Hierdoor werden veel aanvallen in de kiem gesmoord. Als je dit niet doet tegen Barcelona terwijl je wel op hun helft wil voetballen ben je kansloos.

Deze 12 seconden laten bij elkaar eigenlijk precies zien wat het plan van AS Roma was:

RomaBarca3

Check out this video on Streamable using your phone, tablet or desktop.

Was het dan allemaal hosanna in de eerste helft voor Roma? Bijna allemaal wel. Door de hoog spelende backs waren er wel wat situaties waarin Messi en Suarez tegen slechts drie of vier Roma-spelers stonden. Dit is een risico wat je moet nemen als je goals moet maken, maar daarom niet minder gevaarlijk. Als Barcelona al gevaarlijke momenten had in de eerste helft kwam het daardoor, zoals in de 4e minuut bij deze kans voor Sergi Roberto.

Tweede helft
Barcelona-trainer Ernesto Valverde veranderde niks in de rust. Met de wetenschap van nu is dat makkelijk te veroordelen, maar op het moment zelf een redelijk verdedigbare keuze. Je weet als trainer dat je met Messi en Suarez altijd kansen krijgt in de omschakeling en je staat er over twee wedstrijden gezien nog redelijk gunstig voor. Een alternatief was misschien geweest om Iniesta veel meer naast Busquets te laten spelen of met een echte 10 te gaan spelen om zo gebruik te kunnen maken van de ruimte tussen de verdediging en het middenveld van Roma, maar Valverde veranderde niet zoveel.

Iniesta leek kort na rust inderdaad een klein beetje centraler te spelen en Sergi Roberto iets dieper in de opbouw, maar dat leidde niet tot veel andere spelsituaties. Roma kon op dezelfde manier druk blijven zetten en Barcelona op eigen helft beperken tot lange ballen. De thuisploeg veranderde logischerwijs ook niks, en zo leek de tweede helft verdacht veel op de eerste.

Ook in de tweede helft was Barcelona onmachtig; van de 46e tot de 86e minuut werd er slechts één keer op goal geschoten (uit de omschakeling) en ging het vooral om het tegenhouden van de Romeinse aanvallen. In de 56e minuut werd er, na weer een bal die snel achter de verdediging werd gespeeld, gefloten voor een penalty voor Roma. Overtreding Piqué op Dzeko. Doelpunt de Rossi, 2-0 Roma.

Ook Di Francesco veranderde de hele wedstrijd niks aan zijn systeem, maar haalde rond de 75e minuut wel Schick en Nainggolan (die ontelbare keren druk hadden gezet op de Barcelona-verdediging) eraf voor El Shaarawy en Ünder. Na de 2-0 creëerden de Romeinen niet eens zo gek veel meer, en net in een fase waarin Barcelona wat meer op de helft van Roma speelde, kwam de 3-0 van Manolas, uit een corner.

Best Goal Sounds on Twitter

Astonishing Champions League moment, Kostas Manolas scores to make it 3-0 to Roma, sealing a comeback from 4-1 down and knocking Barcelona out. Of course, the Stadio Olimpico goes mad… #ASRoma #RomaBarca https://t.co/0Ojo8hixeF

Barcelona bracht hierna nog Ousmane Dembélé en Paco Alcácer in en ging met Piqué in de spits spelen, maar tot grote kansen leidde dit niet. AS Roma had een goed plan, maakte er een fysieke wedstrijd van en won uiteindelijk verdiend.

Goed voor de Champions League
Het was voor het eerst sinds 2013/14 dat er een team uit het rijtje Bayern München – FC Barcelona – Real Madrid – Atlético Madrid – Juventus een knock-out ronde niet overleefde terwijl ze niet tegen elkaar speelden. Het zegt iets over de grootte van deze stunt (en verklaart de gekte in het stadion). Maar het zegt ook veel over de competitie die de Champions League geworden is.

Vroeger had je tijdperken van één superteam (Ajax, Bayern München, AC Milan). We leven nu meer het tijdperk van de superclubs; er zijn een paar clubs die elk jaar de grootste prijs in het voetbal verdelen en de rest van het deelnemersveld heeft er geen kans op. Vorig jaar verscheen er op deze site een stuk met de titel ‘dit is de nieuwe Champions League’. Vanaf volgend seizoen komen er nieuwe regels die de afstand niet kleiner gaan maken, maar juist groter. AS Roma bewees met deze topprestatie daarom niet alleen zichzelf een dienst, maar gechargeerd gesteld het hele Europese voetbal.

Over 
Erik Elias (24) is oprichter van cesc.nl. In het dagelijks leven studeert hij aan de Haagse Hogeschool en geeft hij voetbaltraining. Ook maakt hij met twee vrienden een voetbalpodcast. Heb je een vraag of opmerking over een artikel, of gewoon zin om over het spelletje te praten? Stuur een berichtje op Twitter! Je kan ook een mailtje sturen naar info@cesc.nl