Cesc

Tactische voorbeschouwing Spanje – Rusland

Gastland Rusland was voor aanvang van het WK de ploeg die het laagst op FIFA’s wereldranglijst stond, maar plaatste zich desondanks knap voor de volgende ronde. Het haalde zelfs meer punten dan de tegenstander in de 1/8e finale: Spanje. Wat kunnen we van deze wedstrijd verwachten?

Spanje
Spanje speelt op het WK in Rusland zoals de ploeg al jaren doet; ze proberen in balbezit met korte passes op te schuiven als team, om zo de tegenstander terug te dwingen op eigen helft. In en rond het zestienmetergebied moet een snelle 1-2, een individuele actie of een lage voorzet dan kansen opleveren. Als er balverlies wordt geleden, wordt er meteen druk op de bal gezet om die terug te veroveren.

Spanje kiest voor een 4-3-3, maar er is zo’n overvloed aan goede middenvelders in de selectie dat spelmakers als Isco en David Silva als buitenspelers worden opgesteld. Dit is geen onbekend recept: in 2012 werd het EK gewonnen in een 4-3-3 met middenvelders aan de buitenkant en soms ook nog middenvelder Cesc Fàbregas (naar wie deze site is vernoemd), in de spits. Spanje had in de poulefase in Rusland gemiddeld 73% balbezit, het hoogste van alle teams.
sparussss2Alle spelers behalve de centrale verdedigers en Busquets wisselen nog wel eens van positie in de aanval. Zelfs spits Diego Costa laat zich af en toe naar de linkerkant inzakken om mee te doen aan het combinatievoetbal. Hieronder en hierboven twee afbeeldingen uit twee verschillende wedstrijden die laten zien dat het een enorme tutti-frutti kan worden af en toe. Dit is bij Spanje geen probleem omdat alle spelers genoeg intelligentie hebben om de hele tijd te reageren op bewegingen van teamgenoten en op die manier de juiste posities in te nemen ten opzichte van elkaar.
sparuss1

 

Isco is de grote regisseur van het team; hij heeft de meeste passes in de laatste 35 meter van het veld, speelt de meeste ballen het zestienmetergebied in, heeft de meeste dribbels en de meeste key passes. Op papier speelt hij linksbuiten, in de praktijk is hij overal op het veld te vinden om driehoekjes te maken of aan een dribbel te beginnen.

5 punten in een poule met Iran, Marokko en Portugal lijkt niet bijzonder, maar Spanje kent tot nu toe een meer dan prima toernooi als je naar de kansen kijkt. Volgens dit stuk krijgt Spanje de beste kansen van alle WK-deelnemers (en spelen ze tot nu toe zelfs iets directer dan we van ze gewend zijn). Ze hebben in elke wedstrijd betere kansen gecreëerd dan de tegenstander en geven uit open spel weinig weg.

Spanje heeft hetzelfde probleem als alle teams die hoog druk willen zetten; als het pressen mislukt en de tegenstander weet door de druk heen te spelen, dan levert dat gevaar op. Waarbij ook aangetekend mag worden dat de driehoek Piqué – Ramos – Busquets op leeftijd begint te raken en steeds minder mobiel wordt. Uit de data in dit stuk blijkt dat Spanje qua weggegeven kansen ongeveer op hetzelfde niveau als België zit, wat niet slecht is, maar wel een stuk minder goed dan de twee landen die het minst weggeven op dit WK, Uruguay en Frankrijk.

Rusland
Rusland is het team van het toernooi waar alles precies op het juiste moment in elkaar is gevallen. Zes van hun acht doelpunten in de poulefase zijn gescoord door Denis Cheryshev en Artem Dzyuba, twee spelers die voor aanvang van het WK niet op een basisplaats konden rekenen. Sinds Dzyuba – een gigantische spits van 1.94m – basisspeler is, bestaat het plan in balbezit uit het hanteren van de lange bal en de tweede bal te winnen, wat tegen Spanje misschien niet eens zo’n slecht plan is.

Achter de spits staat een aardig drietal met de vaardige Aleksandr Golovin op 10, de eerder genoemde Denis Cheryshev vanaf links en rechts Aleksandr Samedov. Het verhaal van de groepsfase was voor Rusland verder vooral: heel efficiënt met de kansen omgaan tegen zwakke landen. Op die manier haalde het gastland zes punten uit de eerste twee wedstrijden en ging het, tegen de verwachting in, naar de volgende ronde.

Spanje – Rusland
Het beeld van deze wedstrijd wordt Spanje dat Rusland omsingelt rond het eigen zestienmetergebied. Tegen landen als Saoedi-Arabië en Egypte heeft Rusland niet geprobeerd om vroeg de opbouw van de tegenstander te verstoren; we kunnen aannemen dat ze dat tegen Spanje ook niet gaan proberen. Over het algemeen trekt Rusland zich terug op eigen helft in een 4-4-1-1 met die later een 4-1-4-1 wordt en weer later een 4-5-1 (Golovin laat zich steeds verder terugzakken). Spanje speelt met dermate veel beweging dat het zinloos is om mandekking te overwegen, omdat je dan altijd te laat bent. Wat de Russen moeten doen is wat alle mindere teams op dit toernooi doen: de linies kort op elkaar houden, Spanje buiten het blok van negen spelers houden, en aan de zijkanten proberen de bal af te pakken.

Beide coaches hebben duidelijk iets te kiezen. Bij Spanje zijn tien van de elf basisspelers zeker; de elfde basisspeler was tijdens de poulefase eerst Koke, daarna Lucas Vázquez en daarna Thiago Alcántara. Tegen Rusland zou het geen kwaad kunnen om voor wat directer spel te zorgen en voor bijvoorbeeld Marco Asensio of Vázquez te kiezen aan de zijkant, en David Silva als centrale middenvelder op te stellen. Het is een enorm luxeprobleem, maar Fernando Hierro kan voor elke wedstrijd de elfde plek anders invullen en heeft dat tot nu toe steeds net iets anders gedaan.
schermafbeelding-2018-07-01-om-13-28-11
Waar Spanje altijd voor moet oppassen tegen een extreem verdedigende tegenstander als Rusland, is dat het spel uitmondt in een grote rondo, met meer dan 75% balbezit, maar nauwelijks grote kansen. Dit is nog niet gebeurd dit WK, maar het zou kunnen.

Bij Rusland zien we een lastige overweging voor elke coach: ik heb een lange, trage spits, die het goed heeft gedaan, maar totaal ongeschikt is voor een wedstrijd waarin mijn ploeg vooral moet counteren. Oud-Feyenoorder Fedor Smolov is technischer, sneller en iets slimmer dan Dzyuba, maar heeft wel minder goals gemaakt en is minder goed in vorm. De verwachting is dat coach Stanislav Cherchesov vasthoudt aan de elf spelers die wonnen van Saoedi-Arabië en Egypte.

Omdat Rusland vooral moet gaan counteren, is het interessant om te kijken hoe ze dat gedaan hebben in de wedstrijden tegen Saoedi-Arabië en Egypte. In die wedstrijden is het 26 keer voorgekomen dat Rusland de bal afpakte in het eerste 1/3e gedeelte van het veld en een speler vervolgens controle had over de bal. Van die 26 keer lukte het slechts 8 keer om de bal vervolgens succesvol naar het laatste 1/3e deel van het veld te verplaatsen. Vooral Dzuyba, Zobnin, Cheryshev en Samedov hebben een hoop counters om zeep geholpen. Als het wel gevaarlijk wordt is dat meestal via Golovin; Rusland moet daarom proberen hem snel de bal te geven en hem voorbij Sergio Busquets te krijgen, om vervolgens andere spelers te kunnen lanceren. Het is de vraag of de trage en oude verdediging van Rusland bestand is tegen zoveel individuele klasse, maar als het gastland de ruimtes klein kan houden en via Golovin toe kan slaan in de counter is er misschien een megastunt mogelijk.

De uitgelichte afbeelding is een screenshot van het YouTube-kanaal van de NOS

Over 
Erik Elias (24) is oprichter van cesc.nl. In het dagelijks leven studeert hij aan de Haagse Hogeschool en geeft hij voetbaltraining. Ook maakt hij met twee vrienden een voetbalpodcast. Heb je een vraag of opmerking over een artikel, of gewoon zin om over het spelletje te praten? Stuur een berichtje op Twitter! Je kan ook een mailtje sturen naar info@cesc.nl